ตรวจร่างกายเตรียมทหาร: ฟัน จัดฟัน ครอบฟัน ฟันคุด — เกณฑ์จริงรายเหล่า

ผมตอบสั้น ๆ ก่อนครับ เกณฑ์ฟันของ นตท. ไม่ได้ดูว่าฟันสวยไหม แต่ดูว่ามีฟันครบพอเคี้ยวหรือเปล่า และมีพยาธิสภาพในช่องปากหรือเปล่า จำนวนที่ต้องมีคือฟันกรามรวมฟันกรามน้อย ข้างบน 6 ซี่ ข้างล่าง 6 ซี่ ฟันหน้ารวมเขี้ยว ข้างบน 4 ซี่ ข้างล่าง 4 ซี่ เท่ากันทุกเหล่า คำว่า "จัดฟัน" นี่ไม่มีในระเบียบเลย ไม่มีสักคำเดียวทั้ง 4 เหล่า ส่วนฟันคุด ตัวบทไม่ได้ตัดสิทธิ์เพราะมีฟันคุด แต่ตัดเมื่อสภาพนั้นอาจเป็นอันตรายต่ออวัยวะข้างเคียงหรือสุขภาพ

หน้านี้อ้างจากระเบียบการ นตท. ปีการศึกษา 2569 ทั้ง 4 เหล่านะครับ ระเบียบเปลี่ยนได้ทุกปี ก่อนสมัครต้องเปิดระเบียบการปีที่จะสมัครเองเสมอ

จำนวนซี่ฟันที่ต้องมี — เท่ากันทุกเหล่า แต่ "ฟันปลอมนับยังไง" ไม่เท่ากัน

ตัวบทกองทัพอากาศ ข้อ 2.6.1 ระเบียบการ นตท. ในส่วนของกองทัพอากาศ ปี 2569 ถ้อยคำเหมือนปี 2568

> ๒.๖.๑ มีฟันไว้เคี้ยวอาหารได้ไม่ครบตามหลักเกณฑ์ คือ กำหนดให้มีฟันกราม (Molars) และฟันกรามน้อย (Premolars) อย่างน้อยข้างบน ๖ ซี่ ข้างล่าง ๖ ซี่ ฟันหน้า (Incisors and Canines) ข้างบน ๔ ซี่ ข้างล่าง ๔ ซี่ ฟันที่ถอนไปแล้วหากได้รับการใส่เรียบร้อยมั่นคง ด้วยวิธีทำสะพาน (Bridge) หรือรากฟันเทียม (Implant) จึงให้นับเป็นจำนวนซี่ได้ตามจำนวนดังกล่าวข้างต้น

ตัวเลข 6 6 4 4 นี่เท่ากันทั้ง 4 เหล่าครับ แต่จุดที่ต่างกันจริงคือวิธีทดแทนฟันที่ถอนไปแล้ว

- กองทัพอากาศ — "ด้วยวิธีทำสะพาน (Bridge) หรือรากฟันเทียม (Implant)" คือรับทั้งสองแบบ - ตำรวจ — "หรือด้วยวิธีทำสะพาน (Bridge)" ไม่มีคำว่ารากฟันเทียม ผมเปิด PDF หน้า 25 ตรวจด้วยตาเองครับ ยืนยันแล้ว - กองทัพเรือ — ถ้อยคำตรงกับตำรวจ คือมีแต่ Bridge ไม่มี Implant - กองทัพบก — "กรณีที่ฟันถอนไปแล้วได้รับการใส่ฟันถาวรทดแทนเรียบร้อยมั่นคง ให้นับเป็นจำนวนซี่ฟันตามที่กำหนดได้" เขียนกว้าง ไม่ระบุวิธี

ที่ตัวบทไม่ได้เขียนไว้เลยคือเรื่องฟันปลอมชนิดถอดได้ ไม่มีเหล่าไหนพูดถึงว่านับได้หรือไม่ และตำรวจกับกองทัพเรือที่ไม่พูดถึงรากฟันเทียม ก็ไม่ได้แปลว่าไม่รับ แต่ก็ไม่ได้แปลว่ารับเหมือนกันครับ ตัวบทเงียบแบบนี้ ต้องถามหน่วยรับสมัครเอง

จัดฟัน — ระเบียบทั้ง 4 เหล่าไม่มีคำนี้เลย

ผมค้นไฟล์ข้อความที่ถอดจากระเบียบ ประกาศ และกฎหมายทั้งหมด 115 ไฟล์ครับ ครอบคลุมระเบียบการ นตท. ทั้ง 4 เหล่า ปี 2565 ถึง 2569 รวมช้างเผือกและฉลามขาว กฎกระทรวงตามมาตรา 41 และ กฎ ก.ตร. 2566 ค้นด้วยคำว่า จัดฟัน ดัดฟัน เหล็กจัดฟัน เครื่องมือจัดฟัน และ orthodont

ผลลัพธ์คือ 0 ครั้งครับ ไม่มีเหล่าไหนเขียนถึงเครื่องมือจัดฟันหรือรีเทนเนอร์ไว้เลย

ข้อที่ใกล้เคียงที่สุดคือข้อว่าด้วยฟันซ้อนเกกับการสบฟันผิดปกติ สองข้อนี้พูดถึงผลลัพธ์ของการสบฟันเป็นหลัก ไม่ได้พูดถึงอุปกรณ์ที่ติดอยู่ในปากวันตรวจแต่อย่างใด

เพราะฉะนั้นครับ ใครบอกว่า "ติดเหล็กอยู่สอบได้แน่นอน" หรือ "ต้องถอดก่อนตรวจกี่เดือน" คนนั้นไม่ได้อ่านจากระเบียบ เพราะระเบียบไม่มีข้อนั้นจริง ๆ ต้องโทรถามกรมแพทย์ของเหล่านั้น หรือ รร.เตรียมทหาร โดยตรง แล้วก็ควรถามเผื่อด้วยว่าถ้าถอดแล้วฟันจะสบกันได้ตามเกณฑ์หรือไม่

ฟันคุด — ไม่ได้ตัดเพราะ "มี" แต่ตัดเพราะ "อาจเป็นอันตราย"

ตัวบทกองทัพอากาศ ข้อ 2.6.4 ปี 2569

> ๒.๖.๔ ถุงน้ำ (Cysts) การอักเสบที่เรื้อรัง โรคเหงือกอักเสบอย่างรุนแรง หรือพยาธิสภาพอื่น ๆ ในปาก เช่น ฟันคุดที่ยังไม่ขึ้น หรือฟันที่ขึ้นผิดที่ ซึ่งสภาพการเช่นนี้ อาจทำให้เกิดอันตรายต่ออวัยวะข้างเคียง หรือสุขภาพของผู้สมัคร

ท่อนท้ายนี่แหละคือหัวใจของข้อนี้ เกณฑ์อยู่ที่คำว่า "อาจทำให้เกิดอันตราย" ไม่ใช่ "มีฟันคุด"

- ตำรวจและกองทัพเรือ ถ้อยคำเดียวกับกองทัพอากาศ แต่แยก "ฟันคุด" กับ "ฟันที่ยังไม่ขึ้น" เป็นสองอย่าง - กองทัพบก ปี 2569 ไม่มีคำว่า "ฟันคุด" ในตัวบทเลย ข้อ 2.6.4 ของกองทัพบกเขียนว่า "ฟันที่มีพยาธิสภาพอื่นๆ เช่น ถุงน้ำ (Cysts) เนื้องอก (Tumor) การอักเสบ ติดเชื้อในช่องปาก สาเหตุจากฟันและไม่ใช่จากฟัน..." ห้ามเอาข้อฟันคุดของกองทัพอากาศหรือตำรวจไปตอบฝั่งกองทัพบกครับ

ผมไม่แนะนำให้ไปผ่าฟันคุดเพื่อให้ผ่านเกณฑ์นะครับ ให้ไปตรวจกับทันตแพทย์แทน เอาภาพเอกซเรย์และความเห็นแพทย์มาดูก่อนว่าฟันคุดเข้าข่าย "อาจเป็นอันตรายต่ออวัยวะข้างเคียง" หรือเปล่า แล้วค่อยตัดสินใจร่วมกับแพทย์ตามเหตุผลทางการแพทย์

ฟันผุ — กองทัพบกเป็นเหล่าเดียวที่เขียนข้อยกเว้น "รักษาก่อนสอบ" ไว้

- กองทัพบก ข้อ 2.6.2.1 — "ฟันเป็นรูผุที่ไม่ได้รับการอุด หรืออุดด้วยวัสดุที่ไม่ถาวร (เว้นกรณีที่ผู้สมัครสอบได้ทำการรักษาให้หายขาดก่อนวันสอบคัดเลือกฯ)" - กองทัพอากาศ ข้อ 2.6.1.1 — "ฟันเป็นรูผุที่ไม่ได้รับการอุด หรืออุดด้วยวัตถุอุดชั่วคราว" ไม่มีข้อยกเว้น - ตำรวจ ข้อ 2.6.1.1 — "ฟันเป็นรูผุที่ไม่ได้รับการอุด หรืออุดด้วยวัตถุที่ไม่ถาวร" ไม่มีข้อยกเว้น - กองทัพเรือ ข้อ 2.6.1.1 — ถ้อยคำเดียวกับตำรวจ ไม่มีข้อยกเว้น

ข้อยกเว้น "รักษาก่อนวันสอบ" นี่มีเฉพาะกองทัพบกเท่านั้น อย่าเอาไปสวมเป็นของเหล่าอื่น

เรื่องนี้แปลง่าย ๆ ครับ ถ้ามีฟันผุ การไปพบทันตแพทย์เพื่อรักษาตามปกติคือสิ่งที่ควรทำอยู่แล้ว ไม่ว่าจะสอบหรือไม่ก็ตาม ส่วนการอุดแบบชั่วคราวคาไว้ในวันตรวจ ตัวบททุกเหล่าเขียนตรงกันว่าไม่ผ่าน

ครอบฟัน — ตัวบทไม่มีคำว่าโลหะหรือเซรามิกเลย

> ๒.๖.๑.๒ ฟันที่อุด หรือทำครอบไม่เรียบร้อย

ทั้ง 4 เหล่าเขียนแค่นี้ครับ สั้น ๆ ตัวบทไม่ได้ห้ามครอบฟัน ไม่ได้พูดถึงชนิดวัสดุครอบด้วย เกณฑ์เดียวที่มีคือคำว่า "ไม่เรียบร้อย" ซึ่งเป็นดุลพินิจของทันตแพทย์ผู้ตรวจ ณ วันตรวจ

ใครตอบว่า "ครอบโลหะตกแน่นอน" หรือ "ครอบเซรามิกผ่านชัวร์" พูดเกินตัวบททั้งคู่ครับ ระเบียบไม่ได้เขียนไว้ขนาดนั้น

ข้ออื่นในหมวดฟันที่ควรรู้ก่อนไปตรวจ

ฟันน้ำนมที่ยังไม่หลุด — นี่คือข้อที่สามเหล่าเขียนไม่เหมือนกันจริงครับ กองทัพอากาศเขียนว่า "ฟันน้ำนมที่เหลือในตำแหน่งที่ผิดปกติ" ตำรวจกับกองทัพเรือเขียนแค่ "ฟันน้ำนม" ลอย ๆ ส่วนกองทัพบกเขียนว่า "ฟันน้ำนม ยกเว้น กรณีที่ทันตแพทย์พิจารณาว่าฟันน้ำนมซี่นั้นอยู่ในตำแหน่งทดแทนฟันแท้ที่หายไป" ต่างกันขนาดที่คนเดียวกันอาจผ่านกองทัพอากาศกับกองทัพบก แต่ไม่ผ่านตำรวจตามตัวอักษร ของตำรวจนี่ผมเปิด PDF หน้า 25 ยืนยันเองแล้ว ว่าเขียนแค่ "ฟันน้ำนม" ไม่มีข้อความต่อท้าย

ฟันตายและการรักษารากฟัน — กองทัพอากาศ ตำรวจ กองทัพเรือ เขียนตรงกันว่า "ฟันตาย เว้นแต่คลองประสาทได้รับการอุดที่ถูกต้องแล้ว" ส่วนกองทัพบกเพิ่มเงื่อนไขเข้ามาอีกชั้นหนึ่ง คือต้อง "บูรณะด้วยวัสดุถาวรหรือครอบฟัน และไม่พบลักษณะการติดเชื้อจากฟันซี่นั้น" พูดง่าย ๆ คือรักษารากมาแล้วไม่ได้ตัดสิทธิ์อัตโนมัติ แค่ต้องเรียบร้อยตามเงื่อนไขที่ว่านี้ด้วย

ฟันซ้อนเก — กองทัพอากาศเขียนว่า "ฟันซ้อนเกจนไม่สามารถที่จะจัดให้สบกันได้กับฟันธรรมดา หรือฟันปลอม" ส่วนกองทัพบกเขียนว่า "มีฟันยาวผิดปกติ ขึ้นผิดตำแหน่ง หรือซ้อนเก จนไม่สามารถจัดให้สบกับฟันคู่สบในช่องปากได้" ฟังดูคล้ายกัน แต่เกณฑ์จริงอยู่ที่ว่าสบกันได้หรือไม่ ไม่ใช่ที่ว่าเกมากหรือเกน้อย

การสบฟันผิดปกติ — "การสบของฟันที่ผิดปกติอย่างมากจนทำให้ใบหน้าผิดรูป หรือการเคี้ยวอาหารธรรมดาไม่ได้ผล" กองทัพบกเพิ่ม "หรือโครงสร้างกระดูกขากรรไกรไม่ได้สัดส่วน" กรณีฟันล่างคร่อมฟันบนหรือคางยื่นเข้าข้อนี้ถ้าถึงระดับที่ตัวบทเขียน

ฟันหน้าห่าง — "มีช่องว่างระหว่างฟันหน้าห่างจนแลดูน่าเกลียด" ไม่มีตัวเลขมิลลิเมตรกำกับในตัวบทเลย เป็นดุลพินิจล้วนๆ

โรคปริทันต์หรือรำมะนาด — กองทัพอากาศ ตำรวจ กองทัพเรือ เขียนเชิงคุณภาพว่า "มีการถูกทำลายอย่างรุนแรงของอวัยวะที่รองรับตัวฟัน เช่น กระดูก เหงือก เยื่อหุ้มรากฟัน" ส่วนกองทัพบกเป็นเหล่าเดียวที่ให้ตัวเลขว่า "มากกว่า ๒ ใน ๓ ของความยาวรากฟัน และมีการโยกของฟันอย่างรุนแรง"

คำถามที่ถามกันมากที่สุด

ทำ 3 อย่างนี้ก่อนไปตรวจ

1. นับซี่ฟันของตัวเองจริง ๆ ตามเกณฑ์ 6 6 4 4 ถ้าไม่แน่ใจให้ทันตแพทย์ช่วยนับและบอกว่าซี่ไหนเป็นฟันแท้ ซี่ไหนเป็นฟันน้ำนม 2. ไปตรวจสุขภาพช่องปากล่วงหน้า เอาผลมาเทียบกับตัวบทข้อต่อข้อด้วยตัวเอง อย่าเอาแต่คำสรุปของใคร รวมทั้งของผมด้วยครับ 3. จุดที่ตัวบทเงียบ คือจัดฟัน ฟันปลอมถอดได้ และรากฟันเทียมของตำรวจกับกองทัพเรือ ให้โทรถามหน่วยรับสมัครโดยตรง อย่าเดา อย่าถามในกลุ่มไลน์แล้วเชื่อ

ผลตรวจถือความเห็นของคณะกรรมการแพทย์ ณ วันตรวจเป็นเด็ดขาดครับ ผลตรวจจากที่อื่นไม่ถูกนำมาพิจารณา

หน้าที่เกี่ยวข้อง — เกณฑ์สายตาและตาบอดสีที่ /guides/eye-requirements และเกณฑ์ส่วนสูง น้ำหนัก รอบอก ที่ /guides/body-measurements