ตรวจร่างกายเตรียมทหาร: สายตาสั้น สายตาเอียง ตาบอดสี เลสิก PRK — เกณฑ์จริงรายเหล่า

ผมตอบสั้น ๆ ก่อนครับ สายตาสั้นแล้ว "ใส่แว่นได้" ไม่ได้แปลว่าผ่านอัตโนมัตินะครับ แต่ละเหล่าวัดคนละแบบ และตัดคนละจุดด้วย กองทัพบกใช้ค่าไดออปเตอร์ กองทัพอากาศใช้ระดับการมองเห็นแบบ Snellen ตำรวจอ้างกฎ ก.ตร. ที่ใช้ Snellen เหมือนกัน ส่วนกองทัพเรือในระเบียบปี 2569 ไม่มีตัวเลขเลย ตาบอดสีตัดสิทธิ์ทุกเหล่า ส่วนเลสิก PRK ReLEx นี่ระเบียบทั้ง 4 เหล่าไม่ได้เขียนถึงเลยแม้แต่คำเดียว ห้ามใครมาบอกว่า "ทำได้" หรือ "ต้องเกินกี่ปี" โดยอ้างระเบียบ เพราะระเบียบไม่มีข้อนั้นจริง ๆ

หน้านี้อ้างจากระเบียบการ นตท. ปีการศึกษา 2569 นะครับ และเทียบกับฉบับปี 2567 เฉพาะจุดที่ถ้อยคำเปลี่ยน ระเบียบเปลี่ยนได้ทุกปี ก่อนสมัครต้องเปิดระเบียบการปีที่จะสมัครเองทุกครั้ง

เกณฑ์สายตาสั้น — 4 เหล่าไม่เหมือนกันเลย

กองทัพบก (ทบ.) — ใช้ค่าไดออปเตอร์ ข้อ 2.4.6 ผนวก ข ระเบียบการ นตท. ในส่วนของกองทัพบก ปี 2569

> ๒.๔.๖ สายตาผิดปกติ คือ สายตาสั้นเกิน -๑.๕๐ ไดออปเตอร์ (Diopters) ของ Spherical equivalent โดยที่สายตาเอียงเกินกว่า ๐.๗๕ ไดออปเตอร์ เมื่อแก้ไขด้วยแว่นสายตาแล้ว วัดความสามารถในการมองเห็นต่ำกว่า ๒๐/๒๐ แม้ข้างใดข้างหนึ่ง

กองทัพอากาศ (ทอ.) — ไม่มีค่าไดออปเตอร์เลย ใช้ Snellen อย่างเดียว และแยกเกณฑ์ 2 กลุ่ม ข้อ 2.4.1 ผนวก ก ปี 2569 (ถ้อยคำเหมือนปี 2568 ทุกตัวอักษร)

> ๒.๔.๑.๑ ผู้สมัครกลุ่มโครงการช้างเผือก — (๑) การมองไกล (Distance Vision) ระดับการมองเห็นด้วยตาเปล่าต่ำกว่า ๒๐/๗๐ และเมื่อแก้ไขด้วยการสวมแว่นสายตาแล้ว ต่ำกว่า ๒๐/๒๐ · (๒) การมองใกล้ (Near Vision) ระดับการมองเห็นด้วยตาเปล่าต่ำกว่า ๒๐/๒๐ > ๒.๔.๑.๒ ผู้สมัครกลุ่มบุคคลทั่วไป และผู้สมัครกลุ่มนักเรียนจ่าอากาศเป็นนักเรียนทุนกองทัพอากาศ — (๑) การมองไกล (Distance Vision) ระดับการมองเห็นด้วยตาเปล่าต่ำกว่า ๒๐/๔๐ · (๒) การมองใกล้ (Near Vision) ระดับการมองเห็นด้วยตาเปล่าต่ำกว่า ๒๐/๒๐

ตำรวจ (ตร.) — ผนวกโรคเขียนแค่ "สายตาผิดปกติ" ไม่มีตัวเลข ตัวเลขไปอยู่ในภาคผนวกที่คัด กฎ ก.ตร. ว่าด้วยคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของการเป็นข้าราชการตำรวจ พ.ศ. 2566 ข้อ 2 (11) ซึ่งเขียนว่า "ไม่เป็นผู้มีสายตาผิดปกติ ตรวจแบบเสนลเลน (ปกติ ๖/๖)" — ผมเปิด PDF ตรวจด้วยตายืนยันแล้วว่าเป็น 6/6 จริงครับ

กองทัพเรือ (ทร.) — ผนวกโรค ปี 2569 เขียนแค่ "สายตาผิดปกติ" และผมค้นทั้งเล่มด้วยการถอดข้อความสองเอนจินแล้วไม่พบคำว่า Snellen เสนลเลน ไดออปเตอร์ 20/20 หรือ 6/6 เลยแม้แต่ที่เดียวครับ จึงยังไม่มีเกณฑ์ตัวเลขของกองทัพเรือให้ ต้องถาม รร.นายเรือ โดยตรง

อ่านตารางนี้ให้เป็นครับ ตัวบทกองทัพอากาศไม่มีค่าไดออปเตอร์อยู่เลย อย่าเอาเลข -1.50 D ของกองทัพบกไปสวมเป็นเกณฑ์ของกองทัพอากาศเด็ดขาด แล้วกองทัพอากาศยังแยกเกณฑ์ระหว่างกลุ่มช้างเผือกกับกลุ่มบุคคลทั่วไปอีกด้วย คนละกลุ่ม คนละตัวเลข

สายตาเอียงของกองทัพบก — ปี 2567 กับ 2569 ขัดกัน คำว่า "ไม่" หายไป

นี่คือจุดที่ผมจะไม่สรุปให้ครับ เพราะสรุปผิดไปมีโอกาสทำให้คนเสียสิทธิ์จริง ๆ ผมเปิด PDF ทั้งสองฉบับตรวจด้วยตาเองแล้ว ยืนยันได้ว่าถ้อยคำต่างกันจริง ไม่ใช่ความผิดพลาดจากการถอดข้อความแน่นอน

ฉบับปี 2567 ข้อ 2.4.6 เขียนว่า

> สายตาผิดปกติ คือ สายตาสั้นเกิน -๑.๕๐ ไดออปเตอร์ (Diopters) ของ Spherical equivalent โดยที่สายตาเอียง "ไม่เกินกว่า" ๐.๗๕ ไดออปเตอร์ เมื่อแก้ไขด้วยแว่นสายตาแล้ว วัดความสามารถในการมองเห็นต่ำกว่า ๒๐/๒๐ แม้ข้างใดข้างหนึ่ง

ฉบับปี 2569 ข้อ 2.4.6 เขียนว่า

> สายตาผิดปกติ คือ สายตาสั้นเกิน -๑.๕๐ ไดออปเตอร์ (Diopters) ของ Spherical equivalent โดยที่สายตาเอียง "เกินกว่า" ๐.๗๕ ไดออปเตอร์ เมื่อแก้ไขด้วยแว่นสายตาแล้ว วัดความสามารถในการมองเห็นต่ำกว่า ๒๐/๒๐ แม้ข้างใดข้างหนึ่ง

ตัวเลข -1.50 กับ 0.75 และ 20/20 นี่ตรงกันทั้งสองปี ต่างกันแค่คำว่า "ไม่" คำเดียวเท่านั้น แต่คำเดียวนี้แหละที่พลิกความหมายทั้งข้อ

ผมจะไม่บอกว่าสายตาเอียงเกิน 0.75 แล้วตัดสิทธิ์หรือไม่ตัดสิทธิ์นะครับ เพราะตัวบทสองปีให้คำตอบสวนทางกันเอง ฉบับที่ใช้จริงในการสอบปีนี้คือฉบับ 2569 แต่พออ่านถ้อยคำ 2569 แล้วมันสวนกับตรรกะเดิม ถ้าค่าสายตาเอียงอยู่แถว ๆ 0.75 ให้โทรถามกรมแพทย์ทหารบก หรือฝ่ายรับสมัคร รร.จปร. โดยตรง ก่อนตัดสินใจอะไรทั้งสิ้น เบอร์ฝ่ายรับสมัคร ทบ. ที่ระบุในระเบียบการปี 2569 คือ 037-393010-4 ต่อ 62134 และ 090-216-7670

ส่วนอีก 3 เหล่าครับ ไม่มีข้อว่าด้วยสายตาเอียงเลย ทั้งกองทัพอากาศ กองทัพเรือ และตำรวจ รวมทั้งใน กฎ ก.ตร. 2566 ก็ไม่มีเหมือนกัน

เลสิก PRK ReLEx — ระเบียบไม่ได้เขียนไว้ ไม่ได้แปลว่าทำได้

ผมค้นไฟล์ข้อความที่ถอดจากระเบียบ ประกาศ และกฎหมายทั้งหมด 115 ไฟล์ครับ ครอบคลุมระเบียบการ นตท. ทั้ง 4 เหล่า ปี 2565 ถึง 2569 รวมโครงการช้างเผือกและฉลามขาว กฎกระทรวงตามมาตรา 41 และ กฎ ก.ตร. 2566 ค้นด้วยคำว่า เลสิก LASIK PRK ReLEx SMILE femto excimer และผ่าตัดแก้ไขสายตา

ผลลัพธ์คือ 0 ครั้งครับ ไม่พบเลยแม้แต่ที่เดียว

ข้อที่ใกล้เคียงที่สุดที่มีคือของกองทัพอากาศ

> ๒.๔.๒๑ ลักษณะกระจกตาไม่ปกติ

ข้อนี้เป็นข้อกวาดกว้างครับ ตัวบทไม่ได้นิยามว่า "ไม่ปกติ" คืออะไร แล้วก็ไม่ได้เอ่ยถึงการผ่าตัดแก้ไขสายตาไว้เลยด้วย ที่สำคัญคือข้อนี้มีเฉพาะกองทัพอากาศเท่านั้น หมวดตาของกองทัพบก กองทัพเรือ และตำรวจ จบที่ข้อ 2.4.20 กันหมด

สิ่งที่ผมสรุปได้จริงมีแค่นี้ครับ — ระเบียบไม่ได้กำหนดเรื่องนี้ไว้ "ไม่ได้เขียนไว้" ไม่เท่ากับ "ทำแล้วผ่าน" เกณฑ์ที่มีตัวเลขคือค่าสายตาและระดับการมองเห็น ณ วันตรวจ และตัวบทไม่ได้บอกว่าค่าสายตาที่แก้มาด้วยการผ่าตัดจะนับอย่างไร

ข้อมูลใน Google ที่ว่า ทอ. อนุญาต PRK ถ้าผ่าตัดเกิน 1 ปี — คนละหลักสูตร ห้ามเอามาใช้

ข้อความนั้นมาจากประกาศรับสมัคร "ทหารอาสา" ซึ่งเป็นการรับสมัครคนละอย่างกับนักเรียนเตรียมทหารเลย ไม่ใช่เกณฑ์ นตท. แถมต้นทางเดิมก็ตายไปแล้วด้วย อย่าเอามาปนกัน

ถ้าเจอเพจไหนหรือใครยกตัวเลข "๑ ปี" มาอ้างว่าเป็นเกณฑ์ นตท. ให้ขอเลขข้อกับปีของระเบียบการก่อนเลยครับ ถ้าให้ไม่ได้ ก็คือเขาจำมาผิด

ถ้าจะตัดสินใจเรื่องผ่าตัดตา ให้คุยกับจักษุแพทย์เรื่องความเหมาะสมทางการแพทย์ก่อน แล้วโทรถามหน่วยรับสมัครของเหล่าที่จะสอบเรื่องผลต่อการตรวจร่างกายด้วย ผมไม่แนะนำให้ใครไปผ่าตัดเพื่อเอาผ่านเกณฑ์นะครับ เพราะระเบียบก็ไม่ได้รับประกันอะไรให้

ตาบอดสี — ตัดสิทธิ์ทุกเหล่า

> ๒.๔.๗ ตาบอดสี (ตรวจด้วยวิธี Ishihara test)

- กองทัพบก ข้อ 2.4.7 เป็นเหล่าเดียวที่ระบุวิธีตรวจไว้ในตัวบทว่าใช้ Ishihara test - กองทัพอากาศ ข้อ 2.4.7 "ตาบอดสี" ไม่ระบุวิธีตรวจ ถ้อยคำเท่ากันทั้งปี 2568 และ 2569 - กองทัพเรือ ผนวกโรค ข้อ 2.4.7 "บอดสี" - ตำรวจ ผนวกโรค ข้อ 2.4.7 "บอดสี" และซ้ำอีกที่ใน กฎ ก.ตร. 2566 ข้อ 2 (12) "ไม่เป็นผู้มีตาบอดสี"

ที่ตัวบทไม่ได้เขียนไว้เลยคือเรื่องนี้ครับ — ไม่มีเหล่าไหนเขียนแยกว่า "ตาบอดสีบางส่วน" หรือ "บอดสีอ่อน" จะได้รับการผ่อนผันหรือไม่ ตัวบทเขียนสั้น ๆ แค่คำว่าตาบอดสีเท่านั้น ใครบอกว่าบอดสีนิดหน่อยผ่าน คนนั้นพูดเกินตัวบทไปแล้ว ต้องไปตรวจกับจักษุแพทย์แล้วถามหน่วยรับสมัครเอง

ข้ออื่นในหมวดตาที่คนมักไม่รู้ว่ามี

หมวดตามีถึง 20 ข้อด้วยกัน ของกองทัพอากาศมีมากกว่าอีกที่ 21 ข้อ ที่ยกมาให้ดูนี่คือข้อที่คนถามกันบ่อยที่สุด

- ตาเหล่ ตาเข — ทบ. ทร. ตร. เขียน "ตาเหล่ (Squint) จนปรากฏได้ชัด" ส่วน ทอ. เขียน "ที่สังเกตเห็นได้ชัด" เกณฑ์อยู่ที่คำว่าชัด ไม่ใช่มีตาเหล่เฉยๆ - ต้อเนื้อ — "ต้อเนื้อซึ่งงอกเข้าไปในลูกตาดำเกินกว่า ๑ มิลลิเมตร" ทุกเหล่าใช้ 1 มม. เท่ากัน - ต้อกระจก ต้อหิน กระจกตาอักเสบเรื้อรัง ริดสีดวงตา ลูกตาสั่น หนังตาปิดไม่สนิท ขนตาย้อย ซีสต์ของหนังตา — ตัวบทเขียนลอยๆ ไม่มีเงื่อนไข คือตัดสิทธิ์ - เยื่อตาอักเสบ ขอบหนังตาอักเสบ ถุงน้ำตาอักเสบ — ตัดสิทธิ์เมื่ออักเสบ "มาก" หรือ "เรื้อรัง" ตาแดงชั่วคราวตัวบทไม่ได้ห้าม - แผลที่กระจกตา — ทบ. เขียน "แผลที่กระจกตา (Corneal ulcer) หรือกระจกตาขุ่น (Corneal scar) จนทำให้การมองเห็นผิดปกติ" ส่วน ทอ. ทร. ตร. เขียนแค่ "แผลที่กระจกตา" ไม่มีเงื่อนไข ตัวบทต่างกันจริงระหว่างเหล่า - ตาโปน — ทอ. เขียน "จนเห็นได้ชัด" ส่วน ทบ. ทร. ตร. เติมท้ายว่า "แลดูน่าเกลียด" - หนังตาตก หนังตาม้วนออกนอก หนังตาม้วนเข้าใน — รวมอยู่ในข้อเดียว ไม่มีเงื่อนไขระดับความรุนแรง - ช่องหนังตากว้างไม่เท่ากัน "จนแลดูน่าเกลียด" — เป็นข้อสุดท้ายของหมวดตาสำหรับ ทบ. ทร. และ ตร.

ห้ามใส่คอนแทคเลนส์มาตรวจ

ทุกเหล่าห้ามใส่คอนแทคเลนส์มาตรวจสายตาครับ ของกองทัพอากาศเขียนกว้างกว่าเพื่อนอีก คือห้ามใช้เลนส์ชนิดกดกระจกตาปรับสายตาก่อนมาตรวจด้วย

> ๖.๒.๔.๓ (๓) ห้ามใส่ Contact Lens มาตรวจสายตา และห้ามใช้ Contact Lens ชนิดกดกระจกตาเพื่อปรับสายตาก่อนมาตรวจ

กองทัพบกและกองทัพเรือเขียนสั้นกว่าว่า "ห้ามผู้สมัครใส่ Contact Lens มาตรวจสายตา" เท่านั้น ตัวบทไม่ได้บอกว่าต้องหยุดใส่ล่วงหน้ากี่วัน ถ้าใส่ Ortho-K อยู่ ต้องถามจักษุแพทย์ว่ากระจกตาจะกลับสภาพเดิมกี่วัน แล้วก็ถามหน่วยรับสมัครด้วย

คำถามที่ถามกันมากที่สุด

ก่อนตัดสินใจอะไร ให้ทำ 3 อย่างนี้

1. เปิดระเบียบการปีที่จะสมัครด้วยตัวเอง ทุกฉบับดาวน์โหลดฟรีจากเว็บทางการของแต่ละเหล่า อย่าอ่านแต่สรุปของใคร รวมทั้งของผมด้วยครับ 2. ไปวัดค่าสายตาจริงกับจักษุแพทย์ ให้รู้ตัวเลขของตัวเองก่อน ค่าจากร้านแว่นใช้วางแผนได้ แต่ไม่ใช่ผลที่ใช้ตัดสิน 3. โทรถามหน่วยรับสมัครของเหล่านั้นโดยตรง ในจุดที่ตัวบทเงียบหรือขัดกัน คือสายตาเอียงของกองทัพบก เลสิกและ PRK และเกณฑ์ตัวเลขของกองทัพเรือ ถามเจ้าของเรื่อง ไม่ใช่ถามในกลุ่มไลน์

ผลตรวจถือความเห็นของคณะกรรมการแพทย์ ณ วันตรวจเป็นเด็ดขาดครับ ไม่มีใครการันตีล่วงหน้าให้ได้ รวมถึงหน้านี้ด้วย

หน้าที่เกี่ยวข้อง — เกณฑ์ส่วนสูง น้ำหนัก รอบอก ที่ /guides/body-measurements และเกณฑ์ฟันที่ /guides/dental-requirements